De rode knop


Woede_LowRes

Huilend ligt ze op de piste.
Een zielig hoopje roze met daarin mijn dochter.
Haar been ligt raar gedraaid.

Mijn zus, mijn man Henk en ik vormen een levende gevarendriehoek om haar te beschermen. Maar niet voldoende blijkt. Al snel skiet een man dwars door onze driehoek, rakelings langs mijn dochter.


Kijk toch uit! Klojo!

Als een leeuw die zijn welp beschermt, roept mijn man hem na. De skiër stopt en schreeuwt terug. Even lijkt het te escaleren, maar Henk keert zich van hem af en richt zich weer tot ons. Gezond verstand doet zijn werk. Maar dat is niet altijd het geval.

Wat maakt dat iemand agressief reageert?
Een agressieve reactie komt door rode knoppen. Iedereen heeft ze. Rode knoppen zijn vaak pijnpunten uit het verleden. Groot of klein. Een klasgenoot die je iedere pauze brillenjood noemt. Een moeder die opruimen heel, heel, heel belangrijk vindt. Ook tijdens de vakantie. Of een harde vuurwerkknal die je hoort terwijl je je hand verwond. En wanneer iemand nu klinkt als die pestkop uit je klas, krijgt hij de volle bak ellende van vroeger over zich heen.

Want toen zei je niets.
Maar nu wel.

Morgen gebeurt dat weer. En overmorgen weer. Het programma draait zich automatisch en razendsnel af.

Komt agressie altijd door een rode knop?
Bij een rode knop, is agressie soms een expressievorm van frustratie. Dat hoeft niet altijd zo te zijn. Iemand kan het ook aangeleerd hebben als middel om zijn zin te krijgen. Of hij of zij is ontoerekeningsvatbaar door een stoornis, of bijvoorbeeld drugs. Als iemand door het lint gaat, weet je niet precies waar het door komt.

Maar hoe ga ik dan om met agressief gedrag?
Goede vraag. Het liefst rekenen we af met de rode knop. Maar dat kun jij niet voor de ander doen. Als de rode knop eenmaal geactiveerd is, zal je dus in actie moeten komen. Of juist niet.

Een voorbeeld
Chris is hulpverlener. Hij komt onbedoeld in een ruzie tussen twee huisgenoten terecht. Laten we ze Piet en Jan noemen. Jan richt zijn pistool op Piet en schreeuwt iets onverstaanbaars. Chris poogt de boel te sussen. Maar als antwoord zwaait Jan ineens het pistool zijn kant op.

Stop hou op ik vind het niet meer leuk, gaat geen verschil meer maken nu.

Dat beseft hij ook. Chris blijft rustig dankzij zijn concentratie en ademhaling en dat heeft invloed op Jan. Dat ziet hij direct. Hij laat zijn stem een octaaf zakken en vraagt: Is dit echt wat je wil? Stilte. Er gaat een minuut voorbij, maar het lijkt wel een uur. Dan laat Jan de loper zakken.

Het is geen kwestie van copy paste, maar ervaringsdeskundigen zijn het er over eens: jouw innerlijke houding en overtuigingen maken verschil. Een principiële, boze of angstige houding lokt ander gedrag uit dan een kalme, compassievolle, maar krachtige houding. Een kat in het nauw vecht, laat je hem met rust dan gebeurt er niets. Soms helpt rust en soms helpt afleiding; zoals een grapje of verschuiving van de focus. Maar soms ook niet.

Wat doet agressie met jou?
We zitten in de auto op weg naar Italië, naar het Lugano meer. Mijn ouders voorin, mijn zus en ik nestelen ons achterin. De kruimels die onder mijn blote benen kriebelen zijn mijn grootste problemen. Het is bepaald geen wereldproblematiek. Hopelijk ken je dat gevoel, dat onbezorgde en smetteloze.

Nou, bij een eerste geweldincident verdwijnt het acuut. Of je krijgt eelt op je ziel. Je lat verschuift. Daar waar jij voorheen sukkel respectloos vond, begint nu klootzak pas aan je grens te tornen. Het krast. Het laat iets na. In het beste geval verontwaardiging, in het slechtste geval een trauma.

Oei, een trauma? Waar herken je dat aan?
Daar gaan we het tijdens de kennissessie over hebben, onder andere.

Maar voor die tijd wat praktische tips:

  • Blijf binnen je cirkel van invloed en betrokkenheid: werk aan je innerlijke houding. Wim Hof weet zijn rust te bewaren in een bak met ijswater. Wat hij kan, kan jij ook.
  • Leestips: vrede kun je leren van David van Reybrouck en Thomas D’Ansembourg. Dit boekje gaat over mindfulness, geweldloze communicatie en compassie binnen het maatschappelijke veld. Communicatie, non-verbaal en verbaal is een hefboomfactor.
  • Maak het niet persoonlijk. Het gaat vaak niet om jou, jij was hoogstens een druk op de knop.

Meer leren over agressie – en dan vooral over de praktijk? Je bent van harte welkom op de kennissessie.

 

Deel dit bericht:



Geplaatst op maart 14th, door Nancy Kerstens in Artikelen.


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *